Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
12 / 7 / 2026

Πολύ συζητιέται η τεχνητή νοημοσύνη τελευταία. Είναι της μόδας. Σε λίγο θα την ξεχάσουν. Όχι πως θα εξαφανιστεί· δεν θα εξαφανιστεί. Αλλά δεν θα της δίνουν και τόση σημασία. Θα είναι εκείνο που πραγματικά είναι: ένα εργαλείο.

Κάποιοι είναι φανατικά υπέρ της.

Κάποιοι είναι φανατικά εναντίον της.

Κάποιοι είναι σκεπτικοί με το θέμα.

Προσωπικά, δεν ανήκω σε καμία από αυτές τις κατηγορίες. Ίσως να είμαι απλώς στην κατηγορία των παρατηρητών. Και, για να είμαι ειλικρινής, δεν είχα ενθουσιαστεί και τόσο με την ΤΝ. Εντάξει, όταν ασχολείσαι με την ηλεκτρονική τεχνολογία τόσα χρόνια κάθε μέρα, τι να σε εντυπωσιάσει από την ΤΝ; Και ούτε έτρεξα αμέσως να αρχίσω να τη δοκιμάζω. Για παράδειγμα, ακόμα δεν έχω κάνει κουβέντα με το ChatGPT.

Ωστόσο, τελευταία έχω διαπιστώσει ένα πολύ καλό πράγμα: η ΤΝ είναι πολύ χρήσιμη.

Κατά πρώτον, υπάρχουν προγράμματα που χρησιμοποιούν ΤΝ τα οποία κάνουν πράγματα που άλλα προγράμματα δεν μπορούν. Όπως το UpscaleLens που μεγαλώνει τις εικόνες πραγματικά, χωρίς να θολώνουν. Βέβαια, θα μου πεις: απλώς αυτό τώρα το λένε ΤΝ γιατί είναι «πιασάρικο»... Εντάξει, όμως το κάνει βάσει μιας κάποιας τεχνολογίας που δεν υπήρχε παλιότερα – ή δεν την είχαν αναπτύξει τόσο. (Γιατί, κατά βάση, είναι θέμα προγραμματισμού.)

Κατά δεύτερον, η ΤΝ του Google μού έχει φανεί ΠΑΡΑ πολύ χρήσιμη αυτούς τους μήνες για διάφορα θέματα. Αντί να κάθομαι να ψάχνω μες στα αποτελέσματα μιας αναζήτησης, η ΤΝ μού λέει το ρεζουμέ, και μπορείς να τη ρωτήσεις κιόλας και να σου απαντήσει, αν θες περισσότερες εξηγήσεις ή λεπτομέρειες. Αυτό είναι καλό, γιατί σε γλιτώνει χρόνο.

Αλλά εκείνο που πρέπει να θυμάσαι είναι το εξής: η ΤΝ του Google απλώς διαβάζει τα αποτελέσματα και λέει μια περίληψη. Αυτό σημαίνει πως αν τα αποτελέσματα είναι παραπλανητικά, το ίδιο θα είναι και η περίληψη της ΤΝ. Δηλαδή, σκέψου και λίγο. Μην παίρνεις τα πάντα γουρούνι-στο-σακί. Μπορεί κάτι να μην είναι και 100% σωστό.

Μάλιστα, έτυχε σε μια περίπτωση να λάβω μια απάντηση που ήξερα ότι εν μέρει δεν ήταν σωστή, και το έγραψα αυτό στην ΤΝ· και μου απάντησε «Έχετε δίκιο» και το έψαξε πάλι και άλλαξε τα δεδομένα!

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είσαι κι εσύ λιγάκι προσεχτικός. Και να θυμάσαι: δεν είναι άνθρωπος, ούτε είναι κάποιο ρομπότ πραγματικά έξυπνο σαν από το Star Wars. Είναι απλώς ένα πρόγραμμα, ένα LLM, που επεξεργάζεται δεδομένα και βρίσκει patterns.

Σε κάποια φάση, το ρώτησα αν πιστεύει στην ύπαρξη δαιμόνων ή κακοποιών πνευμάτων, και μου απάντησε ότι εξαρτάται από τις πεποιθήσεις των ανθρώπων και τα λοιπά και τα λοιπά. Αλλά εγώ επέμεινα· το ρώτησα: «Εσύ τι πιστεύεις, όμως;» Και μου απάντησε: «Εγώ δεν πιστεύω τίποτα, είμαι απλώς μια ΤΝ, επεξεργάζομαι δεδομένα.»

Βλέπεις; Ακόμα κι αυτό ξέρει τι είναι. Δεν έχει αυταπάτες.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]